بعضى ها با حقوق کارمندى ، پز مهندسى مى دهند... که  نتیجه اش پیدایش بحران در معیشت خانواده است.

برنامه ریزى اقتصادى و به تعبیر روایات اسلامى " تقدیر المعیشه " ، یکى از ارکان ثبات و پایدارى بنیان خانواده است و بدون آن ، جاى پایى براى بروز اختلاف پیش خواهد آمد.

زن و شوهر (و به تبع ، فرزندان خانه ) باید موازنه اى معقول و منطقى بین دخل و خرج ایجاد کنند و با پذیرش ‍ واقعیت ها، مانع مساله ساز شدن توقعات فردى شوند.

زنان خانه دار، مدیریت امور خانه را اگر بر محور قناعت و پرهیز از خرج هاى غیر لازم و تشریفاتى و تجملاتى تنظیم نکنند و از شوهران خود ، توقعات غیر منصفانه و بى جا و خارج از توان مالى و میزان در آمد او داشته باشند ، یا هزینه هاى غیر ضرورى را بر آنان تحمیل کنند ، باید منتظر بروز تنش باشند.

اساس خانواده و زندگى مشترک ، بر همکارى است . اگر هر یک از زن و شوهر، طلبکارانه یا تحمیل گرانه با طرف مقابل برخورد کنند ، آن تفاهم پدید نخواهد آمد.

سست شدن پایه هاى نهاد خانواده ، گاهى در اثر همین مسایل مادى و اقتصادى است و آغاز آن هم چه بسا از امور جزئى و بى اهمیت است و سر از بحران در مى آورد.

خرد یا هوس ؟

ثروت و امکانات ، براى تامین رفاه معیشتى و آرامش روحى و سکون خاطر است و نباید گذاشت به مایه تشنج و ماده اختلاف تبدیل شود.

به کار گیرى عقل و تدبیر در تنظیم اقتصادى خانواده ، ایجاب مى کند که از چشم و هم چشمى و رقابت هاى کمر شکن یا حسادت هاى خانمان برانداز، پرهیز کنند و اجازه ندهند هوس به جاى عقل بنشیند و صفاى زندگى را از میان بردارد.

قناعت یکى از شیوه هاى خردمندانه در مصرف و خرج است .

 به تعبیر حضرت على (علیه السلام ): القناعة مال لا ینفد؛ (1) قناعت ، ثروتى پایان ناپذیر است .

نقطه مقابل قناعت و میانه روى و اعتدال اقتصادى ، ولخرجى و اسراف است که هم ناسپاسى به نعمت هاى خداست ، هم زمینه ساز بروز فقر و تنگدستى است و هم هدر دادن امکانات است که نابخردانه است . خرج هاى اسرافکارانه هرگز ستوده نیست و کسى که خردمند باشد ، کس دیگر را بر ولخرجى نمى ستاید ، بلکه ملامت هم مى کند و اگر هم کسى در اثر اسراف و تبذیر و ریخت و پاش به فقر و افلاس کشیده شد ، دل کسى بر او نمى سوزد و جاى ترحم نیست ، چرا که هر چه کرده خود کرده است .

این مضمون کلام امیر المومنین (علیه السلام ) است که فرموده است : اسرافکار را واگذار که نه بخشش او ستایش انگیز است ، نه تنگدستى اش ترحم انگیز. (2)

تجمل گرایى ، بیش از آنکه راحتى بیاورد ، ناراحتى مى آفریند و به جاى آرامش ، زندگی ها را دستخوش آشفتگی ها و زلزله هاى ویرانگر مى سازد. در وراى بسیارى از چهره هاى به ظاهر شاد و شنگول طبقات مرفه و تشریفاتى ، غمى سنگین و اضطرابى دایمى نهفته است .

کیست که نداند درون این گونه خانواده ها که با هم به رقابت و چشم و هم چشمى پرداخته اند ، چه مصیبت ها و مشکلات و کدورت ها  پنهانند که گاهى هم سرباز کرده و به بیرون درز مى کنند!...

حقوق کارمندى و پز مهندسى

نه اسراف ، نه بخل

مدیریت اقتصادى خانه ، نیازمند ایجاد توازن در دخل و خرج و به کار گیرى عقل و مصلحت به جاى هوس و اسراف و تبذیر است . در این مسئله ، زن و مرد سهیم و شریکند ، و باید براى رسیدن به سطح معتدل در معیشت ، همکارى داشته باشند و بکوشند ، نگذارند مسایل مالى در زندگى مشترک ، عواطف انسانى و مهر و صفا را تحت الشعاع قرار دهند.

حرکت در مرز تعادل دشوار است . مواظبت بر اینکه نه گرفتار بخل و امساک شود و نه در دامن اسراف و ولخرجى بیفتد، هوشیارى و منطق مى طلبد. برخى به عنوان اینکه باید قناعت کرد و حسابگر بود  ، بر خانواده خود سخت مى گیرند و گاهى حق آنان را هم تضییع مى کنند. برخى هم به عنوان اینکه باید دست و دل باز و بخشنده و کریم بود ، مال خود را هدر مى دهند و ولخرجى مى کنند.

حضرت امیر (علیه السلام ) در سخن حکیمانه اى به رعایت مرزى معتدل میان این افراط و آن تفریط دستور مى دهد و مى فرماید:

کن سمحا و لا تکن مبذرا، و کن مقدرا و لا تکن مقترا(3)؛

بخشنده باش ، ولى نه ولخرج و اسرافکار، و اندازه گیر باش ، ولى نه سختگیر و بخیل .

آنچه در آغاز زندگى و تشکیل خانواده و در هنگامه ی خواستگارى و عقد و عروسى به نظر نا چیز و غیر مهم جلوه مى کند ، گاهى در آینده سبب بروز مشاجرات و اختلاف مى شود.

در گرما گرم اول ازدواج ، شاید هر دو طرف براى پا گرفتن یک وصلت ، چنین وانمود کنند که با هر شرطى موافقند و در هر شرایطى سازگارند و هر مهریه اى را مى پذیرند. ولى در بستر زمان ، وقتى به نتوانستن برخورد کنند ، ناسازگارى چهره زشت و ناهنجار خود را نشان مى دهد.

در ایجاد تفاهم اقتصادى در زندگى مشترک ، دو جانب مؤثر است :

یک طرف قضیه به بانو مربوط مى شود ، طرف دیگر به آقا.

یکى باید قناعت به خرج دهد ، یکى هم باید بر تلاش بیفزاید.

زن باید کم توقع و صبور باشد ، مرد هم باید از بخل و سختگیرى بى مورد و بیش از حد دست بردارد.

هزینه هاى لازم

گر چه تامین مخارج زندگى بر عهده مرد خانه است ، ولى زن نیز نباید خارج از وسع و توان مادى شوهر، توقع داشته باشد.

گر چه زن ، باید صبورى و تحمل و قناعت پیشه کند ، ولى مرد هم باید در حد توان و وسع خویش ، بر زن و فرزندان خود وسعت و گشایش دهد و از آنچه خداوند روزى کرده است ، خرج کند. این همکارى ، به استحکام بنیان خانواده کمک مى کند.

در حدیثى امام کاظم (علیه السلام ) فرموده است :

ینبغى للرجل ان یوسع على عیاله کى لا یتمنوا موته (4)

سزاوار است که مرد، بر خانواده خود گشایش و وسعت دهد ، تا اهل خانه آرزوى مرگ او را نداشته باشند.

و این سخن ، شوخى نیست . نمونه هاى واقعى آن را در جامعه خودمان فراوان مى توان یافت . خرج کردن براى خانواده و رفع نیازهاى آنان ، تاکید و سفارش پیامبر اکرم (صلى الله علیه و آله ) است که فرمود:

ابدا بمن تعول ... (5) از خانواده و افراد تحت تکفل خود آغاز کن .

اگر مرد ، در حدى که وظیفه اوست و در توان او مى گنجد ، به تامین نیازهاى همسر و فرزندانش نپردازد ، هم از چشم ها مى افتد ، هم آنان عقده اى مى شوند ، هم حقشان زیر پا گذاشته مى شود .اگر مرد آنچه را که حق خانواده است ، تهیه کرد ، منت هم نباید بگذارد.

حقوق کارمندى و پز مهندسى

پس هم باید به تعادل اقتصادى اندیشید ، هم از ریخت و پاش هاى غیر ضرورى در مخارج و مصارف پرهیز کرد ، هم سختگیرى هاى بى جا و آزار دهنده را کنار گذاشت ، هم با تفاهم و تبادل نظر به برنامه ریزى درست و قوام بخش زندگى پرداخت ، هم معیار خرد و منطق را به کار گرفت نه هوس ها و تجمل گرایی هاى مشکل آفرین و چشم و هم چشمی هاى حسودانه را ، هم نیازهاى واقعى را از نیازهاى کاذب باز شناخت ، هم بر سختی ها و ناداری ها و کمبودها تحمل داشت ، هم صفاى خانه و خانواده را با مطرح ساختن نزاع هاى مالى و پولى بر هم نزد ، هم سطح زندگى را بر مبناى سطح در آمد تنظیم کرد و استوار ساخت ، هم از درون خانواده هاى گرفتار تشریفات که بسیار تلخ و رنج آور است عبرت گرفت ، هم خواسته هاى خود را بر طرف مقابل تحمیل نکرد ، هم قناعت را به عنوان یک سرمایه معنوى پاس داشت ، که گفته اند: چو دخلت نیست ، خرج آهسته تر کن .

پی نوشت ها :

1- نهج البلاغه ، فیض السلام ، حکمت 54.

2- غرر الحکم ، (چاپ دانشگاه )، ج 7،ص 160.

3- نهج البلاغه ، حکمت 32.

4- من لا یحضره الفقیه ، ج 2، ص 68.

5- وسائل الشیعه ، ج 6، ص 323.

منبع : tebyan.net

گردآوری توسط بخش عشاق موفق سایت آکاایران
تبلیغات